جەماوەر نیوز
دۆزینەوەیەکی سەرسوڕهێنەر لە میسر؛ شارەکەی “شێخ ئەلعەرەب هەمام” لەژێر لم هاتە دەرەوە
تیمێکی شوێنەوارناسی لە میسر سەرکەوتوو بوون لە دۆزینەوەی بەشێکی گرنگی شارێکی نیشتەجێبوون کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی هەژدەیەمی زایینی، واتە سەردەمی فەرمانڕەوایی سەرکردەی ناسراوی ناوچەی سەعید، “شێخ ئەلعەرەب هەمام”.
دۆزینەوەیەکی دوو نەتەوەیی و دوو سەردەمی جیاواز
تیمە هاوبەشە میسری-فەڕەنسییەکە، کە پێکهاتبوون لە کۆلێژی شوێنەواری زانکۆی عەین شەمس و پەیمانگای فەڕەنسی بۆ شوێنەواری ڕۆژهەڵاتی، لەژێر سەرپەرشتی ئەنجومەنی باڵای شوێنەوار، توانییان جگە لە شارە نیشتەجێبوونەکە، گۆڕستانێکی قیبتی سەردەمی بیزەنتیش بدۆزنەوە کە ڕێک لەژێر شارە نیشتەجێبوونەکەدا هەڵکەوتووە، ئەمەش لە گوندی (ئەلکەرەکی) لە پارێزگای قەنا.
گرنگترین دۆزینەوەکانی ناو کێڵگەکە:
خانووەکان: ٦ خانووی دروستکراو لە خشت و قوڕ دۆزراونەتەوە.
ناوچەی پیشەسازی: ناوچەیەکی پیشەسازی لە تەنیشت خانووەکان دەرکەوتووە.
کەلوپەلی جۆراوجۆر: دراوی بڕۆنزی، پارچە گۆزە و فەخفور بە شێوەی جیاواز، یاری منداڵان و خشڵ و کەرەستەی جوانکاری.
گۆڕستانی قیبتی: دوای دۆزینەوەی قەپاغی تابووتێکی بەردی کالسیۆمی سەردەمی بیزەنتی، تیمەکە پشکنینەکانیان فراوانتر کرد و گۆڕستانێکی تەواویان دۆزییەوە کە پارچە قوماشی ڕازاوەی “قەباتی” و مۆرە دەگمەنە مسینەکانی تێدابوو.
شێخ ئەلعەرەب هەمام کێ بوو؟
شێخ ئەلعەرەب هەمام (١٧٠٩–١٧٦٩ز) یەکێک بوو لە دیارترین سەرکردەکانی هۆزی “هەوارە” لە ناوچەی سەعیدی میسر. ئەو توانیبووی دەسەڵاتی خۆی بەسەر ناوچەیەکی بەرفراواندا بسەپێنێت کە لە “منیا”وە بۆ “ئەسوان” درێژ دەبووەوە. بە دادپەروەری و دروستکردنی قەڵا و دامەزراوەی کارگێڕی و نیشتەجێبوون ناوبانگی دەرکردبوو.
گرنگی ئەم دۆزینەوەیە:
ئەم دۆزینەوەیە زانیاری زۆر گرنگ دەربارەی شێوازی ژیان و ناشتنی مردووان لە میسر دەبەخشێت و نیشانی دەدات کە ئەم شوێنە چۆن بە بەردەوامی لە سەردەمی بیزەنتییەوە تاوەکو سەرەتای سەردەمی عوسمانییەکان بۆ نیشتەجێبوون بەکارهاتووە